Bạn sắp đến Nhật và lo lắng khi nghe đồn “người Nhật ghét nhóm máu B”? Thực chất, đây là một định kiến văn hóa phổ biến chứ không phải sự ghét bỏ cá nhân. Niềm tin này cho rằng người nhóm máu B có tính cách ích kỷ, nổi loạn, đi ngược lại tinh thần tập thể của người Nhật. Bài viết này sẽ giải mã nhanh nguồn gốc của định kiến này, ảnh hưởng của nó trong thực tế và mách bạn cách ứng xử thông minh để tự tin hòa nhập với cuộc sống tại Nhật.
Sự thật đằng sau định kiến “Người Nhật không ưa nhóm máu B”
Người Nhật không thực sự “ghét” cá nhân bạn, mà họ e ngại những đặc điểm tính cách được gán cho nhóm máu B như sự nổi loạn và thiếu tính tập thể, vốn đi ngược lại với giá trị cốt lõi của xã hội Nhật Bản.
Tại Tự Học Tiếng Nhật, chúng tôi nhận thấy rất nhiều bạn du học sinh và thực tập sinh mang nhóm máu B thường mang tâm lý hoang mang trước khi bay. Việc tìm hiểu tại sao người Nhật ghét nhóm máu B hay tại sao người Nhật kị nhóm máu B thực chất là cách để chúng ta hiểu sâu hơn về tâm lý xã hội của họ. Hiểu về nhóm máu B trong văn hóa Nhật Bản cũng quan trọng không kém việc bạn nằm lòng các phong tục tập quán của nhật bản vậy. Đó là chìa khóa để tránh những cú “sốc văn hóa” không đáng có.
Tính cách nhóm máu B trong mắt người Nhật: Vừa là “kẻ nổi loạn” vừa là “thiên tài sáng tạo”
Theo định kiến về nhóm máu B ở Nhật, họ thường bị gán nhãn là ích kỷ, bốc đồng và vô kỷ luật, nhưng đồng thời cũng được công nhận là những người vô cùng sáng tạo, lạc quan và độc lập.
Khi hỏi người Nhật đánh giá nhóm máu B như thế nào, bạn sẽ nhận được những luồng ý kiến trái chiều. Dưới lăng kính của thuyết tính cách nhóm máu, người mang nhóm máu B thường bị gắn với những từ khóa khá tiêu cực:
- Vô trách nhiệm và kiêu ngạo.
- Làm việc theo cảm hứng, khó đoán và bốc đồng.
- Chỉ quan tâm đến bản thân (My pace – マイペース).
Sự độc lập và cái tôi quá lớn này đôi khi đi ngược lại hoàn toàn với hình ảnh con người nhật bản trong công việc – nơi mà sự hy sinh vì tập thể (Hōrensō) luôn được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, không phải tất cả đều là màu xám. Người Nhật cũng rất nể phục sự linh hoạt và khả năng tư duy vượt khuôn khổ của nhóm máu B. Rất nhiều nghệ sĩ, nhà khoa học và những người có tư duy đột phá tại Nhật thuộc nhóm máu này.
Vì sao nhóm máu A lại được yêu thích tại Nhật Bản? – Một sự đối lập hoàn hảo
Nhóm máu A chiếm đa số và được coi là hình mẫu lý tưởng tại Nhật vì tính cách cẩn thận, chu đáo, có trách nhiệm và luôn đề cao sự hòa hợp tập thể.
Nếu bạn thắc mắc người Nhật thích nhóm máu nào nhất, thì câu trả lời chắc chắn là nhóm máu A [1]. Chiếm khoảng 40% dân số, người nhóm máu A được xem là hiện thân của chữ “Majime” (真面目 – nghiêm túc, đứng đắn). Họ tỉ mỉ, biết lắng nghe, và đặc biệt là luôn tuân thủ các quy tắc ngầm, bao gồm cả việc né tránh những điều kiêng kỵ ở nhật bản một cách cẩn trọng. Chính sự đối lập gay gắt giữa một bên “nguyên tắc” (A) và một bên “tự do” (B) đã làm sâu sắc thêm định kiến này.
“Burahara” (ブラハラ) là gì? Khi định kiến nhóm máu trở thành một vấn đề xã hội
Burahara (Blood Harassment) là thuật ngữ chỉ sự phân biệt đối xử, bắt nạt hoặc đánh giá sai lệch về năng lực, tính cách của một người chỉ dựa trên nhóm máu của họ tại Nhật Bản.
Burahara (phân biệt nhóm máu) không chỉ là chuyện đùa vui trên bàn nhậu mà đã từng trở thành một vấn đề xã hội nhức nhối. Tình trạng phân biệt đối xử nhóm máu ở Nhật có thể xảy ra ở trường học hoặc nơi công sở, khi một người bị cô lập chỉ vì họ mang nhóm máu B [2]. Theo một nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (RIETI) công bố vào tháng 2/2025, những định kiến xã hội này thậm chí có thể làm giảm 5.4% tỷ lệ kết hôn và làm tăng tỷ lệ thất nghiệp ở nam giới nhóm máu B tại Nhật [3]. Dù hiện tại tình trạng này đã giảm đáng kể, nhưng nó vẫn là một minh chứng cho thấy ảnh hưởng của nhóm máu đến tính cách người Nhật (trong suy nghĩ của họ) là rất lớn.
Niềm tin về nhóm máu ảnh hưởng đến cuộc sống ở Nhật ra sao?
Thuyết tính cách nhóm máu len lỏi vào nhiều khía cạnh của đời sống Nhật Bản, từ những cuộc trò chuyện làm quen hàng ngày, bói toán, cho đến các quyết định quan trọng như tuyển dụng và kết hôn.
Ý nghĩa nhóm máu trong văn hóa Nhật rất sâu đậm. Câu hỏi “Bạn thuộc nhóm máu gì?” phổ biến đến mức nó gần như trở thành một cách chào của người nhật để phá vỡ bầu không khí ngượng ngùng trong các buổi Gokon (giao lưu liên nghị) hay khi đồng nghiệp mới vào công ty.
Nguồn gốc từ đâu? – Lý thuyết tính cách theo nhóm máu của Takeji Furukawa
Thuyết nhóm máu và tính cách Nhật Bản bắt nguồn từ năm 1927 qua bài báo của giáo sư Takeji Furukawa, sau đó được nhà báo Masahiko Nomi phổ biến rộng rãi vào những năm 1970.
Mọi chuyện bắt đầu khi giáo sư Takeji Furukawa xuất bản một bài báo cho rằng có sự liên hệ giữa nhóm máu và khí chất con người [4]. Dù không có cơ sở khoa học vững chắc, ý tưởng này lại rất phù hợp với bối cảnh xã hội lúc bấy giờ. Đến thập niên 1970, nhà báo Masahiko Nomi đã “hồi sinh” lý thuyết này qua hàng loạt cuốn sách bán chạy, biến niềm tin về nhóm máu trở thành một hiện tượng văn hóa đại chúng [5]. Ngày nay, bạn có thể dễ dàng bắt gặp các chuyên mục bói nhóm máu trên tivi buổi sáng, tạp chí phụ nữ hay các ứng dụng điện thoại.
Có thật bị phân biệt đối xử khi xin việc và hẹn hò không?
Mặc dù pháp luật đã cấm hỏi nhóm máu khi phỏng vấn, nhưng sự phân biệt ngầm trong tuyển dụng và mai mối theo nhóm máu vẫn thỉnh thoảng diễn ra, đặc biệt gây bất lợi cho nhóm máu B.
Nhiều bạn gửi câu hỏi cho chúng tôi rằng: “Em mang nhóm máu B có đi xuất khẩu lao động Nhật được không?”. Câu trả lời là: Hoàn toàn được và không có bất kỳ rào cản pháp lý nào!
Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (MHLW) đã nghiêm cấm các công ty hỏi về nhóm máu trong các buổi phỏng vấn vì nó vi phạm quyền bình đẳng [6]. Việc tuyển dụng theo nhóm máu hiện nay bị lên án gay gắt. Tuy nhiên, trong đời sống cá nhân như mai mối theo nhóm máu, định kiến vẫn tồn tại. Trong mối quan hệ tình cảm, niềm tin này đôi khi tạo ra rào cản, ngay cả với những cặp đôi chồng việt vợ nhật nếu gia đình nhà gái quá truyền thống và tin rằng nhóm máu B “không chung thủy”.
Bức tranh toàn cảnh về các nhóm máu khác trong văn hóa Nhật (O, AB)
Bên cạnh A và B, nhóm máu O được xem là những nhà lãnh đạo tự tin, hòa đồng, trong khi nhóm máu AB thường bị gắn mác là những thiên tài kỳ quặc và khó đoán.
Để hiểu trọn vẹn văn hóa Nhật Bản xoay quanh chủ đề này, chúng ta cần nhìn vào bức tranh tổng thể:
| Nhóm máu | Đặc điểm nổi bật theo định kiến Nhật Bản | Đánh giá chung |
|---|---|---|
| Nhóm máu A | Cẩn thận, nghiêm túc, hòa đồng, hay lo âu. | Hình mẫu lý tưởng, được yêu thích nhất. |
| Nhóm máu O | Tự tin, cởi mở, có tố chất lãnh đạo, đôi khi vô tâm. | Dễ gần, được đánh giá cao trong giao tiếp. |
| Nhóm máu AB | Thông minh, lý trí, “thiên tài hoặc kẻ ngốc”, lập dị. | Khó nắm bắt, thường bị coi là kỳ quặc. |
“Bí kíp” sinh tồn cho người nhóm máu B tại Nhật Bản
Để sống thoải mái tại Nhật, người nhóm máu B nên học cách đọc bầu không khí, biến định kiến thành lợi thế bằng sự sáng tạo và không nên quá coi trọng những lời trêu đùa về nhóm máu.
Là những người đi trước, chúng tôi khuyên bạn đừng để định kiến về nhóm máu B ở Nhật làm ảnh hưởng đến sự tự tin của mình. Dưới đây là những cách ứng xử thực tế:
Phải trả lời thế nào khi được hỏi “Bạn thuộc nhóm máu gì?”
Hãy trả lời một cách vui vẻ, cởi mở và có thể thêm một câu đùa nhẹ nhàng để phá vỡ định kiến, cho thấy bạn là một người thân thiện và dễ gần.
Khi bị hỏi, đừng tỏ ra khó chịu. Hãy tận dụng nó làm cơ hội để kết nối. Bạn có thể nói: “Tôi nhóm máu B, nhưng tôi rất thích làm việc nhóm và cực kỳ đúng giờ nhé!”. Việc bạn chủ động “phá băng” sẽ khiến người Nhật cảm thấy bạn rất thú vị và có khả năng “đọc không khí” (Kuuki wo yomu) cực kỳ tốt.
Đừng quá lo lắng, không phải người Nhật nào cũng tin vào điều này!
Thế hệ trẻ và môi trường làm việc chuyên nghiệp tại Nhật ngày nay ngày càng đánh giá con người qua năng lực thực tế thay vì những định kiến vô căn cứ về nhóm máu.
Nếu bạn băn khoăn người Nhật có ghét nhóm máu B không, thì câu trả lời hiện tại là: Phần lớn là KHÔNG. Đặc biệt là giới trẻ và giới tri thức, họ chỉ xem đây là một chủ đề vui vẻ để tán gẫu (tương tự như cung hoàng đạo ở Việt Nam). Thay vì lo lắng về nhóm máu, bạn nên chuẩn bị thể lực và tinh thần thật tốt khi biết người nhật làm việc bao nhiêu tiếng một ngày để có thể đáp ứng được guồng quay công việc tại đây.
Biến định kiến thành lợi thế: Nhấn mạnh sự sáng tạo và linh hoạt của bạn
Thay vì tự ti, hãy chứng minh năng lực của bạn bằng cách phát huy tối đa sự linh hoạt, khả năng tư duy độc lập và những ý tưởng sáng tạo đột phá trong công việc.
Trong những môi trường đòi hỏi sự đổi mới như IT, thiết kế hay marketing, tính cách của nhóm máu B lại là một điểm cộng khổng lồ. Hãy cho sếp và đồng nghiệp thấy rằng, sự “My pace” của bạn thực chất là khả năng làm việc độc lập xuất sắc, và sự “nổi loạn” chính là nguồn gốc của những giải pháp sáng tạo không ai ngờ tới.
Tóm lại, việc “người Nhật ghét nhóm máu B” chỉ là một lăng kính văn hóa thú vị và đôi khi có phần tiêu cực, chứ không phải là một rào cản thực sự. Thay vì lo sợ, việc hiểu rõ nguồn gốc và bản chất của định kiến này sẽ là chìa khóa giúp bạn tự tin giao tiếp, tránh những hiểu lầm không đáng có và dễ dàng kết nối hơn với mọi người xung quanh trong hành trình sống và làm việc tại Nhật Bản.
Nếu bạn thuộc nhóm máu B và đã có những trải nghiệm đáng nhớ tại Nhật, đừng ngần ngại chia sẻ câu chuyện của mình ở phần bình luận bên dưới nhé!
Bài viết liên quan: