Bạn thấy việc chia động từ tiếng Nhật phức tạp và dễ nản lòng? Đó là cảm giác chung của rất nhiều người mới học, mình cũng từng như vậy. Nhưng đừng lo, bài viết này không phải là một bài giảng ngữ pháp khô khan. Đây là những kinh nghiệm thực tế, tổng hợp lại 8 cách chia quan trọng nhất một cách dễ hiểu, giúp bạn tự tin chinh phục phần kiến thức “khó nhằn” này và nhận ra nó không đáng sợ như bạn nghĩ.

Bảng tổng hợp các thể và cách phân loại 3 nhóm động từ – Nền tảng quan trọng nhất bạn cần nắm vững
Để bắt đầu hành trình chinh phục ngữ pháp tiếng Nhật, việc đầu tiên và quan trọng nhất là nắm vững cách phân loại 3 nhóm động từ và các thể chia cơ bản. Đây chính là chìa khóa để bạn hiểu sâu hơn về các cấu trúc ngữ pháp phức tạp sau này.
Cách phân biệt 3 nhóm động từ trong tiếng Nhật (Nhóm 1, 2, 3) và các trường hợp đặc biệt cần lưu ý
Trong tiếng Nhật, động từ được chia thành 3 nhóm chính: Nhóm 1 (Godan), Nhóm 2 (Ichidan), và Nhóm 3 (Bất quy tắc). Việc phân biệt chính xác 3 nhóm này là bước đầu tiên và tiên quyết để có thể chia động từ đúng cách.
-
Động từ Nhóm 1 (Godan-doushi – 五段動詞):
- Cách nhận biết: Các động từ có âm thanh kết thúc thuộc cột 「い」 (i) trước 「ます」 (masu).
- Ví dụ:
- かいます (kaimasu – mua)
- のみます (nomimasu – uống)
- はなします (hanashimasu – nói chuyện)
-
Động từ Nhóm 2 (Ichidan-doushi – 一段動詞):
- Cách nhận biết: Các động từ có âm thanh kết thúc thuộc cột 「え」 (e) trước 「ます」 (masu).
- Ví dụ:
- たべます (tabemasu – ăn)
- ねます (nemasu – ngủ)
- おしえます (oshiemasu – dạy)
- Trường hợp đặc biệt: Một số động từ có kết thúc là cột「い」 (i) trước「ます」nhưng vẫn thuộc Nhóm 2. Đây là những từ bạn cần ghi nhớ riêng.
- おきます (okimasu – thức dậy)
- みます (mimasu – xem)
- かります (karimasu – mượn)
- あびます (abimasu – tắm)
- います (imasu – ở, có)
-
Động từ Nhóm 3 (Fukisoku-doushi – 不規則動詞):
- Cách nhận biết: Nhóm này chỉ có 2 động từ bất quy tắc là 「します」 (shimasu – làm) và 「きます」 (kimasu – đến). Ngoài ra, nhóm này còn bao gồm các “Danh động từ” (Danh từ + します).
- Ví dụ:
- します (shimasu – làm)
- きます (kimasu – đến)
- べんきょうします (benkyou shimasu – học)
- かいものします (kaimono shimasu – mua sắm)
Bảng tổng hợp cách chia 5 thể cơ bản cho người mới bắt đầu (Thể ます, Thể từ điển, Thể ない, Thể て, Thể た)
Đây là 5 thể động từ phổ biến nhất mà bạn sẽ gặp ngay từ trình độ N5, N4. Việc nắm vững cách chia các thể này sẽ giúp bạn xây dựng câu và giao tiếp cơ bản hàng ngày. Đây là nền tảng cho việc học các cấu trúc ngữ pháp phức tạp hơn, bao gồm cả thể thông thường.
Dưới đây là bảng tổng hợp cách chia 5 thể cơ bản:
| Nhóm | Thể ます (Lịch sự) | Thể từ điển (V-ru) | Thể ない (V-nai) | Thể て (V-te) | Thể た (V-ta) |
|---|---|---|---|---|---|
| Nhóm 1 | かいます (kaimasu) | かう (kau) | かわない (kawanai) | かって (katte) | かった (katta) |
| Nhóm 2 | たべます (tabemasu) | たべる (taberu) | たべない (tabenai) | たべて (tabete) | たべた (tabeta) |
| Nhóm 3 | します (shimasu) | する (suru) | しない (shinai) | して (shite) | した (shita) |
| きます (kimasu) | くる (kuru) | こない (konai) | きて (kite) | きた (kita) |
Để hiểu sâu hơn về quy tắc của từng thể, bạn có thể tham khảo các bài viết chi tiết của chúng tôi về thể từ điển, cách chia thể nai, và chia thể te.
Chia sẻ kinh nghiệm “vượt khó” với các thể nâng cao và quy tắc bất quy tắc
Khi đã nắm vững các thể cơ bản, bạn sẽ bắt đầu làm quen với các thể nâng cao hơn. Đừng lo lắng, chúng đều được xây dựng dựa trên những quy tắc cơ bản bạn đã học. Mình sẽ chia sẻ một vài kinh nghiệm để bạn chinh phục chúng dễ dàng hơn.
Chinh phục các thể nâng cao để diễn đạt phong phú hơn (Thể bị động, Thể sai khiến, Thể khả năng)
Các thể này giúp bạn diễn đạt ý tưởng một cách tinh tế và đa dạng hơn, rất quan trọng trong giao tiếp và các kỳ thi JLPT N4, N3.
-
Thể Khả năng (可能形): Diễn tả khả năng, năng lực “có thể” làm gì đó.
- Kinh nghiệm của mình: Thay vì học thuộc công thức, hãy nhớ rằng bản chất của thể này là biến một hành động thành một trạng thái “có thể”. Ví dụ, “tôi viết” (書きます) sẽ trở thành “tôi có thể viết” (書けます). Để tìm hiểu sâu hơn, bạn có thể đọc bài viết chi tiết về thể khả năng.
-
Thể Bị động (受身形): Dùng khi chủ thể bị một hành động nào đó tác động vào.
- Kinh nghiệm của mình: Mình thường liên tưởng thể này với các câu bị động trong tiếng Việt như “bị mắng”, “được khen”. Điều này giúp mình hình dung ngữ cảnh sử dụng dễ dàng hơn. Nếu bạn muốn hiểu rõ hơn về các mẫu câu, hãy xem thêm bài viết về thể bị động tiếng nhật.
-
Thể Sai khiến (使役形): Diễn tả hành động “bắt, cho phép, khiến” ai đó làm gì.
- Kinh nghiệm của mình: Thể này hơi phức tạp một chút. Mình đã phân biệt bằng cách liên kết nó với các tình huống cụ thể: mẹ bắt con ăn rau, sếp cho phép nhân viên về sớm. Việc gắn liền ngữ pháp với thực tế giúp ghi nhớ lâu hơn. Để nắm vững các quy tắc chia, bạn nên tham khảo bài viết chuyên sâu về thể sai khiến.
Mẹo ghi nhớ các quy tắc chia động từ bất quy tắc thường gặp trong JLPT N5, N4
Động từ bất quy tắc luôn là một thử thách. Tuy nhiên, trong tiếng Nhật ở trình độ sơ cấp, số lượng này không nhiều và bạn hoàn toàn có thể ghi nhớ chúng.
Cách hiệu quả nhất là học chúng trong các cụm từ hoặc câu ví dụ thực tế. Thay vì chỉ học thuộc lòng 「来ます」 (kimasu) chuyển thành 「来て」 (kite), hãy học cả câu 「7時にここへ来てください」 (Shichi-ji ni koko e kite kudasai – Hãy đến đây vào lúc 7 giờ).
Dưới đây là một số động từ bất quy tắc và dạng chia đặc biệt bạn cần lưu ý:
| Động từ | Thể て (V-te) | Thể た (V-ta) | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| します (shimasu) | して (shite) | した (shita) | Động từ nhóm 3 |
| きます (kimasu) | きて (kite) | きた (kita) | Động từ nhóm 3 |
| いきます (ikimasu) | いって (itte) | いった (itta) | Dù kết thúc là き nhưng chia đặc biệt |
Công cụ và phương pháp luyện tập hiệu quả để không bao giờ quên bài
“Trăm hay không bằng tay quen”. Lý thuyết dù vững đến đâu cũng sẽ nhanh chóng bị quên nếu không được thực hành. Tại Tự Học Tiếng Nhật, chúng tôi luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc luyện tập thường xuyên.
Top 3 website giúp bạn kiểm tra kết quả chia động từ tự động và chính xác
Đây là những công cụ mình đã sử dụng rất nhiều khi mới học để kiểm tra lại xem mình đã chia động từ đúng chưa. Chúng giống như một người gia sư kiên nhẫn, luôn sẵn sàng giải đáp mọi thắc mắc của bạn.
- Jisho.org: Đây là một từ điển Anh-Nhật cực kỳ mạnh mẽ. Khi bạn tra một động từ, Jisho sẽ hiển thị đầy đủ các dạng chia của nó, từ thể lịch sự đến các thể phức tạp hơn.
- Mazii: Là một từ điển Nhật-Việt thân thiện với người dùng Việt Nam, Mazii cũng cung cấp chức năng tra cứu cách chia động từ rất chi tiết và dễ hiểu.
- Kantan.vn: Một công cụ từ điển hữu ích khác, Kantan.vn cho phép bạn tra cứu và xem bảng chia của nhiều động từ, giúp bạn xác nhận lại kiến thức một cách nhanh chóng.
Phương pháp luyện tập thực tế: “Mình đã áp dụng và thành công, bạn cũng có thể”
Chỉ tra cứu thôi là chưa đủ, bạn cần biến kiến thức thành phản xạ tự nhiên. Dưới đây là cách mình đã làm:
- Đặt câu mỗi ngày: Mỗi khi học một thể mới, mình sẽ cố gắng đặt ít nhất 5 câu với các động từ khác nhau sử dụng thể đó. Ví dụ, sau khi học thể た, mình sẽ viết những câu đơn giản như 「昨日、パンを食べた」 (Hôm qua tôi đã ăn bánh mì).
- Viết nhật ký ngắn: Không cần viết gì phức tạp, chỉ cần vài dòng về một ngày của bạn bằng tiếng Nhật. Việc này buộc bạn phải sử dụng các động từ ở thì quá khứ (thể た), hiện tại (thể ます/る), phủ định (thể ない),…
- Shadowing (Nói đuổi): Nghe các đoạn hội thoại ngắn và cố gắng lặp lại ngay lập tức. Phương pháp này không chỉ giúp bạn luyện phát âm mà còn “thấm” các dạng chia động từ một cách tự nhiên vào tiềm thức.
Việc chia động từ tiếng nhật sẽ trở nên đơn giản hơn rất nhiều khi bạn nắm vững quy tắc phân loại và có phương pháp học đúng đắn. Thay vì học thuộc lòng một cách máy móc, hãy hiểu bản chất và luyện tập thường xuyên. Hy vọng rằng bảng tổng hợp và những kinh nghiệm được chia sẻ trong bài viết sẽ là người bạn đồng hành hữu ích trên con đường chinh phục tiếng Nhật của bạn.
Đừng để lý thuyết chỉ nằm trên giấy! Hãy biến kiến thức thành kỹ năng thực tế bằng cách luyện tập với các bài tập đa dạng. Đăng ký Học thử ngay để trải nghiệm kho bài tập phong phú, làm đề thi thử và kiểm tra trình độ của mình ngay hôm nay!
Lưu ý: Thông tin trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn tốt nhất, vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được tư vấn cụ thể dựa trên nhu cầu thực tế của bạn.


Bài viết liên quan: