Bạn có biết tại Nhật có một loài cây kỳ diệu có thể biến điều ước thành sự thật không? Đó chính là cây ước nguyện Nhật Bản trong lễ hội Tanabata, nơi hàng triệu người gửi gắm hy vọng vào những mảnh giấy Tanzaku sặc sỡ. Bài viết này sẽ bật mí 7 điều thú vị về cây ước nguyện, từ ý nghĩa sâu sắc trong văn hóa Nhật Bản đến cách viết điều ước “chuẩn” người Nhật để bạn có thể tự tin hòa nhập và trải nghiệm trọn vẹn một trong những lễ hội truyền thống nhật bản độc đáo nhất.
1. Cây ước nguyện Tanabata là gì và vì sao nó lại đặc biệt đến vậy?
Cây ước nguyện Tanabata, thực chất là những cành tre tươi, là vật trang trí không thể thiếu trong lễ hội Tanabata (Thất Tịch) ở Nhật. Nó đặc biệt vì là nơi người dân treo những mảnh giấy ghi điều ước (gọi là Tanzaku), gửi gắm hy vọng đến các vị thần thông qua truyền thuyết tình yêu lãng mạn giữa Ngưu Lang và Chức Nữ.
Nguồn gốc từ truyền thuyết Ngưu Lang – Chức Nữ đầy cảm động.
Nguồn gốc của lễ hội Tanabata bắt nguồn từ truyền thuyết về nàng Orihime (sao Chức Nữ – Vega) và chàng Hikoboshi (sao Ngưu Lang – Altair). Orihime là con gái của Ngọc Hoàng, nổi tiếng tài dệt vải, còn Hikoboshi là một chàng chăn bò chăm chỉ. Sau khi kết hôn, vì quá mải mê hạnh phúc mà cả hai chểnh mảng công việc, khiến Ngọc Hoàng nổi giận và chia cắt họ bởi Dải Ngân Hà. Cảm thương cho tình yêu của họ, Ngọc Hoàng cho phép cả hai được gặp nhau mỗi năm một lần vào đêm mùng 7 tháng 7. Chính từ câu chuyện này, người Nhật tin rằng việc treo điều ước lên cành tre vào ngày này sẽ giúp lời nguyện cầu của họ bay cao và được các vị thần chứng giám.
Ý nghĩa của cây tre – Biểu tượng cho sức sống mãnh liệt và sự vươn lên.
Cây tre trong lễ Tanabata có ý nghĩa gì? Cây tre (Take) được chọn làm cây ước nguyện vì nó là biểu tượng cho sức sống mãnh liệt, sự kiên cường và khả năng vươn thẳng lên bầu trời. Người Nhật quan niệm rằng, thân tre mọc thẳng, rễ cắm sâu vào lòng đất tượng trưng cho ý chí không ngừng tiến lên. Hơn nữa, những chiếc lá tre xào xạc trong gió được cho là âm thanh mời gọi thần linh và linh hồn tổ tiên ghé thăm, giúp mang những điều ước đến gần hơn với thế giới thần linh. Cây tre cũng được coi là một biểu tượng may mắn của nhật bản với khả năng xua đuổi tà ma.
2. Giấy Tanzaku – “Sứ giả” mang điều ước của bạn đến các vị thần
Giấy Tanzaku là những mảnh giấy nhỏ, nhiều màu sắc, dùng để viết điều ước và treo lên cây ước nguyện Nhật Bản. Chúng chính là những “sứ giả” đầy hy vọng, mang theo lời cầu nguyện của con người trong lễ hội Tanabata.
Khám phá ý nghĩa 5 màu sắc cơ bản của giấy Tanzaku theo thuyết Âm Dương Ngũ Hành.
Giấy Tanzaku có mấy màu? Theo truyền thống, giấy Tanzaku có 5 màu cơ bản dựa trên thuyết Âm Dương Ngũ Hành (Gosekku). Ý nghĩa các màu của Tanzaku gắn liền với 5 đức tính quan trọng của con người:
- Xanh lục/Xanh dương (Mộc): Tượng trưng cho chữ “Nhân” – lòng tốt, sự phát triển.
- Đỏ (Hỏa): Tượng trưng cho chữ “Lễ” – lòng biết ơn và sự kính trọng tổ tiên.
- Vàng (Thổ): Tượng trưng cho chữ “Tín” – sự trung thực, niềm tin.
- Trắng (Kim): Tượng trưng cho chữ “Nghĩa” – sự công bằng, tuân thủ quy tắc.
- Đen/Tím (Thủy): Tượng trưng cho chữ “Trí” – sự thông tuệ, ham học hỏi.
Khi chọn màu giấy, bạn có thể dựa vào ý nghĩa của điều ước mình muốn gửi gắm.
Nên ước gì trên cây ước nguyện Tanabata? Gợi ý những lời chúc ý nghĩa và phổ biến nhất.
Bạn có thể ước bất cứ điều gì mình mong muốn, từ những việc lớn lao đến những mong mỏi giản dị thường ngày. Một cuộc khảo sát tại Nhật Bản đã chỉ ra những điều ước phổ biến nhất bao gồm:
- Cầu mong sức khỏe và bình an cho gia đình.
- Mong tìm được tình yêu hoặc tình yêu hiện tại bền chặt.
- Cầu cho công việc thuận lợi, kinh doanh phát đạt.
- Ước cho việc học hành thi cử đỗ đạt.
- Những ước mơ cá nhân như giảm cân thành công, trở nên xinh đẹp hơn.
- Và một điều ước rất thời sự: Mong cho đại dịch sớm kết thúc và thế giới hòa bình.
3. “Bí kíp” viết và treo điều ước lên cây Tanabata để may mắn mỉm cười
Để lời nguyện cầu của bạn thêm phần linh thiêng, hãy cùng chúng mình tìm hiểu cách viết điều ước trên giấy Tanzaku và treo chúng lên cây sao cho đúng chuẩn nhé.
Hướng dẫn chi tiết cách viết một điều ước thật chân thành lên giấy Tanzaku.
Viết điều ước không có quy tắc cứng nhắc, quan trọng nhất là sự chân thành. Tuy nhiên, người Nhật thường viết theo cấu trúc “～ますように” (masu you ni) ở cuối câu, mang ý nghĩa “mong sao cho…”. Ví dụ:
- 家族みんなが健康でありますように。(Kazoku minna ga kenkou de arimasu you ni) – Mong cho cả gia đình luôn khỏe mạnh.
- 日本語能力試験N1に合格できますように。(Nihongo Nouryoku Shiken N1 ni goukaku dekimasu you ni) – Mong có thể đỗ kỳ thi Năng lực Tiếng Nhật N1.
- 素敵な恋人ができますように。(Suteki na koibito ga dekimasu you ni) – Mong sẽ tìm được người yêu tuyệt vời.
Treo điều ước ở đâu trên cây để dễ “gửi gắm” tới các vị thần nhất?
Người Nhật tin rằng treo điều ước càng cao thì càng dễ đến được với các vị thần. Vì vậy, hãy cố gắng tìm một cành tre cao, vươn thẳng lên trời để treo mảnh giấy Tanzaku của mình nhé. Sau khi lễ hội kết thúc, những cây tre và giấy ước nguyện này thường sẽ được thả trôi sông hoặc đốt đi, tượng trưng cho việc gửi những lời cầu nguyện đi xa.
4. Lễ hội Tanabata diễn ra vào ngày nào?
Lễ hội Tanabata diễn ra vào ngày nào? Theo truyền thống, lễ hội được tổ chức vào ngày 7 tháng 7 Âm lịch. Tuy nhiên, kể từ khi Nhật Bản chuyển sang dùng Dương lịch, hầu hết các nơi tổ chức vào ngày 7 tháng 7 Dương lịch.
Thời gian tổ chức chính thức và tại sao lại có sự khác biệt giữa các vùng miền.
Sự khác biệt về thời gian tổ chức chủ yếu là do lịch. Một số vùng vẫn giữ ngày 7/7 Âm lịch, trong khi nhiều nơi khác lại chọn ngày 7/7 Dương lịch. Đặc biệt, một số lễ hội lớn như ở Sendai lại tổ chức vào tháng 8 (thường từ 6-8/8) để gần với thời điểm 7/7 Âm lịch hơn và phù hợp với mùa vụ nông nghiệp xưa.
Không chỉ có cây ước nguyện, lễ hội Tanabata còn có những đồ trang trí đặc biệt nào khác?
Ngoài cây ước nguyện Nhật Bản, lễ hội Tanabata còn rực rỡ với 7 loại đồ trang trí chính, mỗi loại mang một ý nghĩa riêng:
- Tanzaku (短冊): Giấy ghi điều ước.
- Fukinagashi (吹き流し): Những cột giấy lớn, tượng trưng cho những sợi chỉ của nàng Orihime, cầu cho nghề dệt may phát triển.
- Orizuru (折鶴): Hạc giấy Origami, cầu cho gia đình trường thọ và bình an.
- Kinchaku (巾着): Túi tiền bằng giấy, cầu cho kinh doanh phát đạt.
- Toami (投網): Lưới đánh cá bằng giấy, cầu cho một mùa đánh bắt bội thu.
- Kamiko (紙衣): Búp bê giấy hoặc kimono giấy, dùng để xua đuổi bệnh tật và tai ương.
- Kuzukago (くずかご): Giỏ rác bằng giấy, nhắc nhở về sự tiết kiệm và sạch sẽ.
5. Trải nghiệm ẩm thực đặc trưng không thể bỏ lỡ trong ngày Tanabata
Ăn gì vào ngày lễ hội Tanabata? Ẩm thực cũng là một phần không thể thiếu để trải nghiệm trọn vẹn không khí lễ hội.
Mì Somen – Món ăn truyền thống mang ý nghĩa về sự gắn kết và may mắn.
Món ăn đặc trưng và phổ biến nhất trong ngày Tanabata là mì Somen lạnh. Những sợi mì trắng, mảnh dài được ví như Dải Ngân Hà và những sợi chỉ của nàng Orihime. Thưởng thức mì Somen không chỉ giúp giải nhiệt mùa hè mà còn mang ý nghĩa cầu mong cho một tình yêu bền chặt, hạnh phúc dài lâu.
Các món ăn và bánh ngọt đặc trưng khác của lễ hội.
Bên cạnh mì Somen, người Nhật còn thưởng thức nhiều món ăn khác được trang trí theo chủ đề ngôi sao để gợi nhớ đến truyền thuyết. Các món ăn làm từ tre, măng cũng rất phổ biến. Ngoài ra, các loại bánh ngọt như thạch nhiều màu sắc (Tanabata Jelly) cũng là món tráng miệng được yêu thích trong dịp này.
6. Gợi ý 3 lễ hội Tanabata lớn nhất Nhật Bản bạn nên tham gia một lần
Nếu có dịp ở Nhật vào mùa hè, bạn đừng bỏ lỡ cơ hội tham gia một trong ba lễ hội Tanabata lớn nhất Nhật Bản nhé. Đây là những trải nghiệm văn hóa vô cùng đặc sắc.
Lễ hội Sendai Tanabata – Lễ hội lớn và nổi tiếng nhất.
Diễn ra từ ngày 6 đến 8 tháng 8 hàng năm tại tỉnh Miyagi, đây là lễ hội Tanabata hoành tráng và nổi tiếng nhất Nhật Bản. Bạn sẽ choáng ngợp trước hàng nghìn cây tre trang trí khổng lồ, cao tới vài mét, treo đầy những dải giấy Fukinagashi rực rỡ khắp các khu phố mua sắm.
Lễ hội Shonan Hiratsuka Tanabata – Nơi có những con phố trang trí lộng lẫy.
Tổ chức vào đầu tháng 7 tại tỉnh Kanagawa, lễ hội này nổi tiếng với những con phố được trang hoàng lộng lẫy và các cuộc diễu hành sôi động. Không khí lễ hội ở đây vô cùng náo nhiệt, thu hút hàng triệu du khách mỗi năm.
Lễ hội Anjo Tanabata – Nổi tiếng với những điều ước độc đáo.
Diễn ra vào đầu tháng 8 tại tỉnh Aichi, lễ hội Anjo Tanabata được biết đến là nơi có “lời cầu nguyện dài nhất Nhật Bản”. Nơi đây nổi tiếng với không khí thân thiện và những sự kiện độc đáo, mang đậm màu sắc địa phương.
7. Tanabata không chỉ có ở Nhật Bản?
Lễ hội Tanabata của Nhật có nguồn gốc từ lễ Thất Tịch của Trung Quốc. Do đó, nhiều quốc gia châu Á khác cũng có những ngày lễ tương tự với những điểm tương đồng và khác biệt thú vị.
Tìm hiểu về Lễ Thất Tịch ở các quốc gia châu Á khác.
Việt Nam, Trung Quốc và Hàn Quốc cũng có lễ hội thất tịch dựa trên truyền thuyết Ngưu Lang – Chức Nữ. Ở Trung Quốc, ngày này được gọi là Qixi, là ngày lễ tình nhân. Ở Hàn Quốc là Chilseok, người ta thường ăn bánh mì và bánh kếp lúa mì. Tại Việt Nam, các bạn trẻ thường ăn chè đậu đỏ với mong muốn cầu duyên.
Những điểm tương đồng và khác biệt thú vị so với lễ hội Tanabata của Nhật.
Điểm tương đồng lớn nhất chính là đều bắt nguồn từ câu chuyện Ngưu Lang – Chức Nữ và diễn ra vào ngày 7/7 Âm lịch (hoặc các biến thể theo Dương lịch). Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn nhất và độc đáo nhất của Tanabata Nhật Bản chính là tục lệ viết điều ước lên giấy Tanzaku và treo lên cây ước nguyện Nhật Bản. Trong khi ở các nước khác, ngày này chủ yếu tập trung vào ý nghĩa cầu tình duyên. Đây là một trong những phong tục tập quán của nhật bản đặc sắc mà chúng ta có thể khám phá. Nhiều người cũng đến các đền nhật bản để cầu nguyện trong dịp này. Lễ hội này cũng là một trong những sự kiện mùa hè nổi bật, bên cạnh ngày của biển.
Cây ước nguyện Nhật Bản trong lễ Tanabata không chỉ là một nét đẹp văn hóa mà còn là biểu tượng cho niềm tin và hy vọng của người dân Nhật Bản. Hy vọng qua 7 điều chia sẻ trên, bạn đã hiểu hơn về phong tục thú vị này. Đừng ngần ngại viết những ước mơ của mình và treo lên cành tre nhé, vì đó là một trải nghiệm tuyệt vời giúp bạn gắn kết hơn với cuộc sống và con người nơi đây. Tại Tự Học Tiếng Nhật, chúng tôi tin rằng việc hiểu sâu về văn hóa sẽ giúp hành trình của bạn tại Nhật thêm phần ý nghĩa.
Bạn đã từng tham gia lễ hội Tanabata hay treo điều ước lên cây tre chưa? Hãy chia sẻ điều ước và những kỷ niệm đáng nhớ của bạn ở phần bình luận bên dưới nhé!
Lưu ý: Thông tin trong bài viết này chỉ mang tính tham khảo. Để có lời khuyên tốt nhất, vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được tư vấn cụ thể dựa trên nhu cầu thực tế của bạn.
Bài viết liên quan: