Bạn có bao giờ cảm thấy lúng túng, “đứng hình” không biết phải xưng hô với sếp người Nhật thế nào cho đúng? Mình cũng từng như vậy! Sai một li, đi một dặm, cách xưng hô sai có thể tạo ra những hiểu lầm không đáng có. Bài viết này sẽ chia sẻ từ A-Z 12 chức vụ sếp phổ biến và cách dùng kính ngữ chuẩn nhất, giúp bạn tự tin giao tiếp và ghi điểm trong mắt cấp trên.
Gọi “sếp” trong tiếng Nhật: Đâu là cách gọi đúng và an toàn nhất?
Để gọi “sếp” trong tiếng Nhật một cách chính xác và an toàn, bạn nên ưu tiên sử dụng công thức “[Họ của sếp] + [Chức vụ]” (ví dụ: Tanaka buchou). Trong trường hợp không trang trọng hoặc khi nói về cấp trên một cách chung chung, bạn có thể dùng từ 上司 (Joushi).
上司 (Joushi) – Từ chung và an toàn nhất để nói về “cấp trên”
Joushi (上司) là từ trung lập và phổ biến nhất khi bạn muốn nhắc đến “cấp trên” hoặc “sếp” trong một cuộc trò chuyện mà không cần chỉ đích danh ai. Đây là cách nói an toàn khi bạn thảo luận công việc với đồng nghiệp hoặc khi bạn chưa biết rõ chức danh cụ thể của người quản lý.
- Khi nào dùng:
- Khi nói chuyện với đồng nghiệp về sếp: 「上司に報告します。」(Joushi ni houkoku shimasu – Tôi sẽ báo cáo với cấp trên.)
- Khi bạn muốn đề cập đến người quản lý của mình một cách chung chung.
- Lưu ý: Tránh dùng Joushi để gọi trực tiếp sếp của bạn. Việc này được coi là không lịch sự và thiếu tôn trọng.
[Họ của sếp] + [Chức vụ] – Công thức “vàng” khi gọi trực tiếp
Đây là cách gọi sếp tiếng Nhật chuẩn mực và được sử dụng nhiều nhất trong môi trường công sở. [c: 9, 10, 13] Việc gọi đúng chức danh không chỉ thể hiện sự tôn trọng mà còn cho thấy bạn am hiểu về cơ cấu tổ chức của công ty nhật bản.
- Công thức: [Họ của sếp] + [Chức danh]
- Ví dụ:
- Giám đốc Tanaka: 「田中社長」(Tanaka Shachou)
- Trưởng phòng Suzuki: 「鈴木部長」(Suzuki Buchou)
- Trưởng nhóm Sato: 「佐藤課長」(Sato Kachou)
Tại Tự Học Tiếng Nhật, chúng tôi luôn nhấn mạnh với học viên rằng việc nắm vững công thức này là bước đầu tiên để xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp trong mắt cấp trên và đồng nghiệp.
Khi nào có thể dùng [Họ của sếp] + san?
Hậu tố “-san” là một cách xưng hô lịch sự phổ biến, nhưng việc sử dụng nó với sếp cần sự tinh tế. [c: 13, 20, 25]
- Có thể dùng trong các tình huống ít trang trọng hơn:
- Khi sếp của bạn cho phép hoặc khuyến khích cách gọi này để tạo môi trường làm việc gần gũi.
- Trong các buổi tiệc công ty (飲み会 – nomikai) hoặc các hoạt động ngoài giờ làm việc.
- Khi công ty có văn hóa phẳng, ít phân chia cấp bậc.
- An toàn nhất: Khi mới vào công ty, hãy luôn ưu tiên dùng “[Họ] + [Chức vụ]”. Sau một thời gian, hãy quan sát cách các đồng nghiệp khác xưng hô với sếp để điều chỉnh cho phù hợp. Tuyệt đối không tự ý gọi sếp bằng “-san” nếu chưa chắc chắn. [c: 13, 24]
“Bách khoa toàn thư” 12 chức danh sếp trong công ty Nhật bạn cần biết
Hiểu rõ các cấp bậc trong công ty Nhật Bản tiếng Nhật là yếu tố cực kỳ quan trọng. Dưới đây là danh sách chi tiết các chức danh tiếng Nhật trong công ty mà bạn cần nắm vững. [c: 4, 7]
Nhóm chức vụ quản lý cấp cao (Lãnh đạo chủ chốt)
Đây là những người giữ vai trò đầu tàu, định hướng chiến lược và quyết định sự phát triển của toàn bộ công ty.
会長 (Kaichou) – Chủ tịch hội đồng quản trị
会長 (Kaichou) là chức vụ cao nhất trong một công ty cổ phần, thường là người sáng lập hoặc có tầm ảnh hưởng lớn. [c: 2, 3, 4] Họ không trực tiếp điều hành hoạt động hàng ngày mà tập trung vào các quyết định chiến lược dài hạn và đối ngoại.
社長 (Shachou) – Giám đốc/Tổng giám đốc
社長 (Shachou) là người chịu trách nhiệm cao nhất về việc điều hành và quản lý mọi hoạt động của công ty. [c: 2, 3, 6] Đây là người bạn sẽ thường xuyên nghe nhắc đến và là “sếp lớn” nhất theo đúng nghĩa đen trong các hoạt động kinh doanh hàng ngày.
副社長 (Fuku-shachou) – Phó giám đốc
副社長 (Fuku-shachou) là người hỗ trợ trực tiếp cho Giám đốc (Shachou), thay mặt Giám đốc điều hành công ty khi cần thiết. [c: 2, 3, 5] Họ thường phụ trách một hoặc nhiều mảng lớn của doanh nghiệp.
専務 (Senmu) – Giám đốc điều hành/Thường vụ
専務 (Senmu), hay đầy đủ là 専務取締役 (Senmu Torishimariyaku), là Giám đốc điều hành cấp cao, tập trung vào việc quản lý các hoạt động thường nhật của công ty, đảm bảo mọi thứ vận hành trơn tru theo chỉ đạo từ Shachou. [c: 3, 21]
Nhóm chức vụ quản lý cấp trung (Trưởng các bộ phận)
Đây là những người quản lý trực tiếp các phòng, ban, đội nhóm, đóng vai trò cầu nối giữa ban lãnh đạo và nhân viên.
部長 (Buchou) – Trưởng phòng
部長 (Buchou) là người đứng đầu một phòng ban lớn (ví dụ: phòng kinh doanh, phòng nhân sự). [c: 2, 5, 6] Họ chịu trách nhiệm về toàn bộ hoạt động, hiệu suất và nhân sự trong phòng của mình. Đây là một trong những chức danh bạn sẽ gặp và làm việc cùng nhiều nhất.
課長 (Kachou) – Trưởng bộ phận/nhóm
課長 (Kachou) là người quản lý một bộ phận hoặc một nhóm nhỏ hơn trong một phòng ban (課 – ka). [c: 2, 3, 5] Ví dụ, trong phòng kinh doanh (営業部 – Eigyoubu) có thể có nhiều nhóm nhỏ, mỗi nhóm do một Kachou phụ trách.
係長 (Kakarichou) – Trưởng nhóm/Tổ trưởng
係長 (Kakarichou) là cấp quản lý đầu tiên, thường phụ trách một nhóm rất nhỏ (係 – kakari) hoặc một mảng công việc cụ thể. [c: 2, 3, 5] Họ là người giám sát và hướng dẫn công việc hàng ngày của các nhân viên.
主任 (Shunin) – Chủ nhiệm/Người phụ trách chính
主任 (Shunin) không hẳn là một chức vụ quản lý có cấp dưới, mà thường là một chuyên viên cấp cao, có nhiều kinh nghiệm và chịu trách nhiệm chính cho một dự án hoặc một nhiệm vụ quan trọng. [c: 2, 3, 5] Họ là người hướng dẫn kỹ thuật cho các thành viên khác trong nhóm.
Các chức danh và cách gọi cấp trên khác
Ngoài các chức danh chính thức, trong văn hóa công sở Nhật còn có những cách gọi không chính thức nhưng rất quan trọng.
先輩 (Senpai) – Tiền bối, người đi trước
先輩 (Senpai) dùng để gọi những người vào công ty trước bạn, có nhiều kinh nghiệm hơn, dù họ không phải là cấp trên trực tiếp. [c: 10] Thể hiện sự tôn trọng với Senpai là một phần không thể thiếu trong văn hóa giao tiếp công sở Nhật Bản.
Chuyên vụ (Senmon), Thường vụ (Joumu)… và các chức danh khác
Bên cạnh các chức danh trên, tùy thuộc vào quy mô và cơ cấu công ty, bạn có thể gặp các chức danh khác như:
- 常務 (Joumu): Giám đốc điều hành, thường có vị trí thấp hơn Senmu một chút. [c: 2, 6]
- 本部長 (Honbuchou): Trưởng một trụ sở hoặc một khối kinh doanh lớn. [c: 2, 3]
- 次長 (Jichou): Phó phòng, hỗ trợ cho Buchou. [c: 2, 3]
Bí kíp dùng kính ngữ với sếp khiến người Nhật cũng phải gật gù
Biết cách xưng hô với sếp tiếng Nhật là chưa đủ, bạn cần sử dụng kính ngữ tiếng Nhật với cấp trên một cách thành thạo. Đây là yếu tố quyết định sự chuyên nghiệp của bạn.
Tôn kính ngữ (尊敬語) và Khiêm nhường ngữ (謙譲語) – Dùng sao cho khéo?
Đây là hai loại kính ngữ quan trọng nhất trong giao tiếp với sếp.
- Tôn kính ngữ (尊敬語 – Sonkeigo): Dùng khi nói về hành động của sếp hoặc người trên để thể hiện sự tôn trọng.
- Ví dụ: Thay vì nói 「社長が言いました」(Shachou ga iimashita), hãy dùng 「社長がおっしゃいました」(Shachou ga osshaimashita – Giám đốc đã nói ạ).
- Khiêm nhường ngữ (謙譲語 – Kenjougo): Dùng khi nói về hành động của bản thân mình, nhằm hạ thấp mình xuống để thể hiện sự khiêm tốn và tôn trọng người nghe (là sếp).
- Ví dụ: Khi báo cáo, thay vì nói 「私がします」(Watashi ga shimasu), hãy dùng 「私がいたします」(Watashi ga itashimasu – Tôi xin phép được làm ạ).
Việc tìm hiểu sâu hơn về tôn kính ngữ sẽ giúp bạn tự tin hơn rất nhiều trong giao tiếp tiếng Nhật trong kinh doanh.
Mẫu câu giao tiếp “must-have” với sếp trong các tình huống thực tế (Báo cáo, xin phép, cảm ơn)
Dưới đây là một vài mẫu câu giao tiếp tiếng Nhật với sếp mà bạn có thể áp dụng ngay:
| Tình huống | Mẫu câu thường | Mẫu câu dùng Kính ngữ (Nên dùng) |
|---|---|---|
| Báo cáo | これ、報告します。 | 部長、ただいまの件、ご報告いたします。 |
| Xin phép | 休みを取ってもいいですか。 | 課長、明日お休みをいただいてもよろしいでしょうか。 |
| Cảm ơn | ありがとうございました。 | この度はご指導いただき、誠にありがとうございました。 |
Những lỗi sai “chí mạng” về kính ngữ mà nhiều người Việt mắc phải
- Dùng sai đối tượng: Dùng Tôn kính ngữ cho hành động của mình, hoặc dùng Khiêm nhường ngữ cho hành động của sếp. Đây là lỗi sai nghiêm trọng nhất.
- Kính ngữ kép: Sử dụng quá nhiều hình thức kính ngữ trong một câu, gây ra sự rườm rà và thiếu tự nhiên (ví dụ: お〜になられます).
- Lạm dụng 「〜さん」 với chức danh: Không được nói 「田中部長さん」 (Tanaka Buchou-san) vì bản thân chức danh đã mang ý tôn trọng. [c: 26]
Việc mắc lỗi là không thể tránh khỏi, đặc biệt với những người mới như các bạn thực tập sinh nhật bản. Điều quan trọng là nhận ra và sửa chữa.
Văn hóa giao tiếp công sở Nhật Bản – Đừng chỉ biết mỗi cúi chào!
Giao tiếp với sếp không chỉ nằm ở lời nói. Văn hóa công sở Nhật Bản còn có những quy tắc bất thành văn mà bạn cần nắm rõ để hòa nhập tốt hơn.
Meishi (danh thiếp) – Trao và nhận sao cho đúng?
Danh thiếp (名刺 – Meishi) được coi là “bộ mặt” của một người trong giới kinh doanh Nhật Bản.
- Khi trao: Dùng cả hai tay, hướng mặt có thông tin của bạn về phía người nhận và tự giới thiệu bản thân bằng tiếng nhật.
- Khi nhận: Đón nhận bằng cả hai tay, đọc kỹ thông tin trên danh thiếp và không được viết nguệch ngoạc lên đó trước mặt đối phương.
- Trong cuộc họp: Đặt danh thiếp của đối tác lên bàn một cách trang trọng.
Nắm vững quy tắc trao nhận danh thiếp là một phần quan trọng của văn hóa giao tiếp của người nhật.
Báo cáo, Liên lạc, Thảo luận (Ho-Ren-So) – Nguyên tắc làm việc cốt lõi
Ho-Ren-So là viết tắt của:
- Hokoku (報告): Báo cáo (tiến độ, kết quả)
- Renraku (連絡): Liên lạc (thông báo thông tin)
- Sodan (相談): Thảo luận (hỏi ý kiến khi gặp vấn đề)
Đây là nguyên tắc vàng trong văn hóa làm việc của người nhật. Cấp trên luôn mong đợi bạn chủ động thực hiện Ho-Ren-So một cách thường xuyên để nắm bắt tình hình công việc.
Việc hiểu rõ các chức danh và kính ngữ cho sếp tiếng Nhật không chỉ là kiến thức sách vở, mà còn là chìa khóa để bạn xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với cấp trên và đồng nghiệp. Đây chính là bước đệm quan trọng giúp bạn hòa nhập và thành công trong môi trường làm việc Nhật Bản, đặc biệt nếu bạn đang theo đuổi tiếng nhật chuyên ngành quản trị kinh doanh. Đừng ngại luyện tập, vì chính những nỗ lực nhỏ này sẽ tạo nên sự khác biệt lớn trong sự nghiệp của bạn. Hy vọng bài viết đã giúp bạn trả lời câu hỏi sếp tiếng nhật là gì một cách chi tiết nhất.
Bạn muốn thực hành ngay những gì vừa học? Trải nghiệm các bài tập tình huống, làm đề thi thử và kiểm tra trình độ của mình. Học thử ngay để tự tin chinh phục tiếng nhật thương mại!
Lưu ý: Thông tin trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn tốt nhất, vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được tư vấn cụ thể dựa trên nhu cầu thực tế của bạn.
Bài viết liên quan: